Marktontwikkeling: Vilt en touw (CN 56) — 2015–2025

Inleiding

Dit rapport analyseert de handelsontwikkeling van de EU in goederen onder douanecode 56 — een brede categorie die watten, vilt, gebonden textielvliezen, speciale garens, bindgaren, touw, kabel en gerelateerde producten omvat (omvang en definities). De periode 2015–2025 wordt gekenmerkt door drie grote bewegingen: een snel groeiende invoer die het traditionele handelsoverschot sterk onder druk zet, structurele verschuivingen in de geografische concentratie van handelspartners, en een productmix waarin gebonden textielvlies (5603) zowel bij invoer als uitvoer domineert. De EU-export is in waarde met 19% gestegen, terwijl de invoer met 63% groeide — een dynamiek die zowel de mondiale verschuiving van textielproductie als de toenemende vraag naar technische textielmaterialen weerspiegelt.

1. Groeiende invoer onder druk op het handelsoverschot

De EU blijft netto-exporteur, maar het overschot slinkt

De EU exporteerde in 2025 voor €3,68 miljard aan CN 56-producten naar derde landen, tegenover €3,09 miljard in 2015 — een stijging van 18,9%. Tegelijkertijd groeide de invoer veel harder, van €1,67 miljard naar €2,72 miljard (+62,9%). Het handelsoverschot daalde daardoor van €1,42 miljard naar €0,96 miljard, een daling van 32,8% (handelsoverzicht).

Volumes bewegen in tegengestelde richting

Opvallend is dat de waardegroei bij uitvoer niet door volumegroei wordt gedreven, maar door hogere prijzen. De exportvolumes daalden met 11,9% (van 629.330 ton naar 554.611 ton), terwijl de gemiddelde exportprijs met 34,9% steeg (van €4.914/t naar €6.631/t). Bij de invoer groeiden zowel het volume (+67,2%, van 380.548 ton naar 636.406 ton) als de waarde fors, terwijl de invoerprijs juist licht daalde (−2,6%, van €4.389/t naar €4.277/t). Dit wijst erop dat de EU meer en goedkoper invoert, terwijl ze minder maar duurder uitvoert.

Importafhankelijkheid neemt toe, maar EU blijft autonoom

De netto-importafhankelijkheid (het handelssaldo als percentage van totale handel) bleef gedurende de hele periode negatief — de EU is dus netto-exporteur — en varieerde van −25,5% (2018) tot −10,4% (2022). In 2025 bedroeg dit −12,6%, iets verbeterd ten opzichte van het dieptepunt (netto-importafhankelijkheid). De handelsintensiteit steeg van 29,7% naar 48,2%, wat aangeeft dat de sector steeds meer op de internationale markt is gericht (handelsintensiteit).

2. Geografische verschuivingen: China en Turkije als groeimotoren bij invoer

Invoer steeds sterker geconcentreerd rond China en Turkije

De twee grootste importbronnen voor CN 56-producten hebben de afgelopen decennia een spectaculaire groei doorgemaakt. De invoer uit China steeg van €363 miljoen naar €890 miljoen (+145,1%), terwijl de invoer uit Turkije groeide van €184 miljoen naar €478 miljoen (+160,0%). Samen vertegenwoordigen deze twee leveranciers inmiddels meer dan de helft van de totale EU-invoer in waarde (top handelspartners).

De Herfindahl-Hirschman Index (HHI) voor importconcentratie steeg met 43,4%, van 1.188 naar 1.703 (op waarde), en met 91,5% op volume (van 1.352 naar 2.589). Dit duidt op een aanzienlijk hogere concentratie van de invoerbronnen — een potentiële kwetsbaarheid voor toeleveringsrisico's (concentratie).

Verenigd Koninkrijk verliest terrein als importbron, India en Israël groeien

De invoer uit het Verenigd Koninkrijk daalde met 27,6% (van €233 miljoen naar €169 miljoen), een duidelijk gevolg van de Brexit en de daaruit voortvloeiende handelsfricties. Intussen groeiden India (+121,2% naar €63 miljoen) en Israël (+39,5% naar €97 miljoen) als importbronnen. Saoedi-Arabië kende een sterke daling (−62,4%).

Exportpartners: Rusland ineenstijging, Marokko en VS als groeimarkten

Bij de uitvoer is de meest opvallende ontwikkeling de ineenstorting van de Russische markt: de export naar de Russische Federatie daalde van €184 miljoen naar €70 miljoen (−61,7%), duidelijk gerelateerd aan de sancties na 2022. Daarentegen groeide de export naar Marokko sterk (+84,4% naar €141 miljoen) en naar de Verenigde Staten (+34,8% naar €610 miljoen). Het Verenigd Koninkrijk bleef de grootste exportbestemming (€509 miljoen, +8,6%). De exportconcentratie bleef relatief laag (HHI daalde licht van 695 naar 667), wat wijst op een gediversificeerd exportportfolio (rapporterende landen).

Binnenlandse productie toont sterke waardegroei

De EU-productie van CN 56-producten groeide in volume met 35,7% (van 2,10 miljard kg naar 2,84 miljard kg) en in waarde met 82,1% (van €5,7 miljard naar €10,3 miljard). De sterkere waardegroei ten opzichte van de volumegroei weerspiegelt hogere productprijzen en een verschuiving naar meerwaardeproducten (productievolumes).

3. Productmix: gebonden textielvlies domineert, met uiteenlopende prestaties per segment

Gebonden textielvlies (5603) is het dominante product

Zowel bij invoer als uitvoer is gebonden textielvlies (5603) het belangrijkste segment. Bij de invoer steeg het volume van 238.991 ton naar 387.826 ton (+62,3%) en de waarde van €999 miljoen naar €1,64 miljard (+63,9%). Bij de uitvoer daalde het volume echter licht (van 437.220 ton naar 363.023 ton, −17,0%), terwijl de waarde met 13,5% steeg (van €1,94 miljard naar €2,20 miljard). Dit beeld is consistent met de bredere trend: de EU produceert en exporteert minder volume tegen hogere prijzen, terwijl de invoer van dit product sterk toeneemt (productsegmenten).

Vilt (5602) en netten (5608) tonen de sterkste importgroei

Het segment vilt (5602) liet bij invoer een volumestijging zien van 31.122 ton naar 66.559 ton (+113,9%), met een waardegroei van €83 miljoen naar €171 miljoen (+107,1%). Netten (5608) lieten een vergelijkbaar patroon zien: het importvolume verdubbelde bijna (van 26.105 ton naar 54.120 ton, +107,3%). Deze sterke groei hangt samen met de toenemende vraag naar technische niet-weefsels en geconfectioneerde netten voor uiteenlopende industriële toepassingen.

Bindgaren en touw (5607): stabiele export, groeiende import

Bindgaren, touw en kabel (5607) — het traditionele touwsegment — toont een gemengd beeld. De uitvoervolumes bleven relatief stabiel (rond 71.000–79.000 ton), terwijl de invoer steeg van 32.135 ton naar 51.511 ton (+60,3%). De exportwaarde steeg van €313 miljoen naar €368 miljoen (+17,5%), aangedreven door prijsstijgingen.

Prijstrends divergeren tussen segmenten

De prijsdynamiek verschilt sterk per productsegment. Bij de uitvoer vertoont het segment "overige artikelen" (5609) de sterkste prijsstijging: van €10.595/t naar €16.324/t (+54,1%). Gebonden textielvlies (5603) exportprijzen stegen van €4.441/t naar €6.062/t (+36,5%). Bij de invoer liggen de prijzen doorgaans lager, wat de kostenvoordelen van niet-EU-producenten illustreert.

Conclusie

De EU-markt voor CN 56-producten onderging tussen 2015 en 2025 een structurele verschuiving. Terwijl de uitvoer in waarde bleef groeien (vooral gedreven door hogere prijzen en niet door volumetoename), steeg de invoer zowel in waarde als in volume aanzienlijk harder. Het handelsoverschot halveerde daardoor bijna. De invoer concentreert zich steeds meer rond China en Turkije, wat de geopolitieke kwetsbaarheid van de Europese toeleveringsketen vergroot. Tegelijkertijd groeide de binnenlandse productie aanzienlijk — met name in waarde — wat wijst op een sector die zich beweegt richting hogewaarde- en technische textielproducten. De ineenstorting van de Russische exportmarkt en de groei naar Noord-Afrika en de Verenigde Staten illustreren de heroriëntatie van de EU-exportbestemmingen. Kortom, de sector wordt gekenmerkt door hogere prijzen, verschuivende handelsstromen en een toenemende afhankelijkheid van een beperkt aantal importleveranciers — trends die beleidsmakers in de gaten zullen willen houden.