Marktontwikkeling: Katoen (CN 52) — 2015–2025
Inleiding
Dit rapport analyseert de handelsontwikkeling van de EU in katoenproducten (CN 52) over de periode 2015–2025. De goederencode 52 omvat de volledige katoenwaardeketen: van ruw katoen en katoenafval, via garens en naaigarens, tot geweven weefsels in diverse gewichtsklassen (Scope & Definitions).
Over de beschouwde periode vertoont de EU-katoenhandel een opmerkelijke convergentie: het handelstekort is met bijna 70% verbeterd — van €834 miljoen in 2015 tot €251 miljoen in 2025 (Overzicht). Deze verbetering kwam echter niet voort uit exportgroei, maar uit een ingrijpende krimp van de importvolumes (−30,2%). De EU produceerde in 2025 slechts 1,14 miljard kg katoen, tegenover 1,83 miljard kg in 2015 — een daling van 38% (Productie).
1. Structurele krimp en herwaardering: volumes dalen, prijzen stijgen
De EU-katoenhandel werd in de periode 2015–2025 gekenmerkt door een fundamentele verschuiving: terwijl handelsvolumes daalden, stegen de gemiddelde eenheidsprijzen significant. Dit duidt op een structurele herwaardering van katoenproducten.
De importkrimp was dieper dan de exportkrimp
De EU-import van katoen daalde in waarde met 25,7% (van €3,11 miljard naar €2,31 miljard) en in volume met 30,2% (van 822.891 ton naar 574.420 ton). De export kromp minder sterk: −9,6% in waarde (van €2,28 miljard naar €2,06 miljard) en −14,0% in volume (van 405.098 ton naar 348.474 ton) (Handelsoverzicht).
| Indicator | 2015 | 2025 | Verandering |
|---|---|---|---|
| Importwaarde | €3.110 mln | €2.309 mln | −25,7% |
| Importvolume | 822.891 t | 574.420 t | −30,2% |
| Importprijs (EUR/t) | €3.779 | €4.020 | +6,4% |
| Exportwaarde | €2.276 mln | €2.058 mln | −9,6% |
| Exportvolume | 405.098 t | 348.474 t | −14,0% |
| Exportprijs (EUR/t) | €5.618 | €5.906 | +5,1% |
| Handelstekort | −€834 mln | −€251 mln | +69,9% verbeterd |
Prijzen piekten in 2022 en normaliseerden daarna
De gemiddelde eenheidsprijzen bereikten een duidelijke piek in 2022 — het jaar van de energiecrisis en verstoorde toeleveringsketens — en normaliseerden vervolgens gedeeltelijk. Het patroon is consistent over alle productsegmenten:
| Product | Importprijs 2015 (EUR/t) | Importprijs 2022 (EUR/t) | Importprijs 2025 (EUR/t) |
|---|---|---|---|
| 5205 – Katoengaren (≥85%) | €3.319 | €5.525 | €3.516 |
| 5208 – Weefsels licht (≤200 g/m²) | €6.805 | €8.114 | €6.565 |
| 5201 – Ruw katoen | €1.488 | €2.659 | €2.014 |
| 5209 – Weefsels zwaar (>200 g/m²) | €6.132 | €7.112 | €6.094 |
(Bron: Productsegmenten)
De EU-productie van katoen stortte in
De EU-katoenproductie daalde dramatisch, zowel in volume (−38,0%) als in waarde (−64,6%). De productiewaarde kelderde van €7,84 miljard in 2015 tot €2,77 miljard in 2025 — een indicatie dat de Europese katoenindustrie aan structurele krimp onderhevig is (Productie).
2. Geografische herordening: concentratie van leveranciers en opkomst van nieuwe spelers
De handelsrelaties van de EU op het gebied van katoen verschoven aanzienlijk. Traditionele leveranciers verloren marktaandeel, terwijl nieuwe spelers — met name in Centraal-Azië — aan belang wonnen. Tegelijkertijd nam de concentratie van de import toe.
Türkiye domineert als handelspartner, maar verliest terrein
Türkiye bleef gedurende de gehele periode de belangrijkste handelspartner, zowel als bron van import als als bestemming voor export. De import uit Türkiye daalde echter van €820 miljoen naar €764 miljoen (−6,8%), en de export naar Türkiye kromp van €303 miljoen naar €216 miljoen (−28,9%) (Partners).
| Importpartner | Waarde 2015 | Waarde 2025 | Verandering |
|---|---|---|---|
| Türkiye | €820 mln | €764 mln | −6,8% |
| Pakistan | €552 mln | €464 mln | −15,9% |
| India | €413 mln | €343 mln | −17,1% |
| China | €427 mln | €327 mln | −23,4% |
| Egypte | €151 mln | €104 mln | −31,6% |
| Oezbekistan | €36 mln | €53 mln | +46,8% |
Oezbekistan en Pakistan groeien sterk — China krimpt het hardst
De opvallendste ontwikkeling is de opkomst van Oezbekistan als EU-importbron (+46,8%), terwijl China het sterkst krimpt (−23,4%). Aan de exportzijde vertoont Pakistan een spectaculaire groei van 231,4% (van €10 miljoen naar €32 miljoen), en Egypte steeg met 98,4% (van €64 miljoen naar €127 miljoen) (Partners).
| Exportpartner | Waarde 2015 | Waarde 2025 | Verandering |
|---|---|---|---|
| Türkiye | €303 mln | €216 mln | −28,9% |
| Marokko | €231 mln | €246 mln | +6,7% |
| Tunesië | €230 mln | €214 mln | −7,2% |
| Egypte | €64 mln | €127 mln | +98,4% |
| Pakistan | €10 mln | €32 mln | +231,4% |
De importconcentratie nam sterk toe
De Herfindahl-Hirschman-index (HHI) voor de importwaarde steeg van 1.459 naar 1.957 (+34,1%). Voor het importvolume was de stijging nog sterker: van 1.622 naar 2.387 (+47,1%). Dit betekent dat de EU-import van katoen steeds afhankelijker wordt van een kleiner aantal leveranciers — een kwetsbaarheid die in de context van geopolitieke spanningen relevant is (Concentratie).
Binnen de EU verschuift het zwaartepunt naar het zuiden
Italië bleef de grootste EU-importeur (€651 mln in 2025) en -exporteur (€508 mln), maar kromp als importeur met 26,5%. Opvallend is de groei van Portugal (+25,0% als importeur) en de spectaculaire daling van Duitsland (−47,2%) en België (−65,9%). Oostenrijk werd de snelst groeiende exporteur binnen de EU (+106,1%, van €160 miljoen naar €330 miljoen) (Rapporteurs).
| EU-land (import) | Waarde 2015 | Waarde 2025 | Verandering |
|---|---|---|---|
| Italië | €886 mln | €651 mln | −26,5% |
| Duitsland | €487 mln | €257 mln | −47,2% |
| Portugal | €318 mln | €397 mln | +25,0% |
| België | €221 mln | €75 mln | −65,9% |
3. Productsegmenten: ruw katoen daalt, garens en lichte weefsels blijven stabiel
De verschillende katoenproducten binnen CN 52 vertonen sterk uiteenlopende handelspatronen. Ruw katoen en zware weefsels krimpen het hardst, terwijl katoengaren en lichte weefsels relatief veerkrachtig blijven.
Katoengaren (5205) domineert de import, maar krimpt structureel
Katoengaren (≥85% katoen, CN 5205) is veruit het grootste importsegment, zowel in volume als in waarde. Het importvolume daalde van 274.655 ton in 2015 naar 203.142 ton in 2025 (−26,0%). De importwaarde daalde van €912 miljoen naar €714 miljoen (−21,7%) (Productsegmenten).
Ruw katoen (5201) krimpt het sterkst — met name door China
De import van ruw katoen (niet gekaard en niet gekamd, CN 5201) daalde met 54,6% in volume (van 148.451 ton naar 67.389 ton) en met 38,6% in waarde. Dit weerspiegelt deels de sterke krimp van de import uit China (−23,4%) en de verschuiving naar andere bronnen (Productsegmenten).
Lichte weefsels (5208) zijn het meest stabiele segment
Lichte katoenweefsels (≤200 g/m², CN 5208) vertonen de geringste krimp: het importvolume daalde met 28,6% (van 137.047 ton naar 97.926 ton), maar de exportwaarde bleef vrijwel stabiel (€815 mln → €869 mln, +6,7%). De exportprijs per ton steeg van €24.795 naar €30.703 (+23,8%), wat suggereert dat de EU zich verschuift naar hogewaarde-producten in dit segment.
Zware weefsels (5209) krimpen het hardst in export
De export van zware katoenweefsels (>200 g/m², CN 5209) daalde met 42,0% in volume (van 45.185 ton naar 26.271 ton) en met 37,4% in waarde. Dit is het productsegment met de sterkste exportkrimp, mogelijk als gevolg van verplaatsing van productie naar lagelonenlanden.
| Productsegment | Import 2015 (t) | Import 2025 (t) | Δ Volume | Export 2015 (t) | Export 2025 (t) | Δ Volume |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 5205 – Katoengaren | 274.655 | 203.142 | −26,0% | 13.842 | 8.871 | −35,9% |
| 5208 – Lichte weefsels | 137.047 | 97.926 | −28,6% | 32.875 | 28.313 | −13,9% |
| 5201 – Ruw katoen | 148.451 | 67.389 | −54,6% | 248.110 | 241.869 | −2,5% |
| 5209 – Zware weefsels | 86.363 | 51.732 | −40,1% | 45.185 | 26.271 | −42,0% |
(Bron: Productsegmenten)
Prijsschokken in 2021–2022 markeerden de markt
De analyse van schokgebeurtenissen identificeert drie opvallende prijsafwijkingen:
| Partner | Stroom | Jaar | Prijsverschuiving | Abnormaliteit |
|---|---|---|---|---|
| Zwitserland | Export | 2018 | +46,2% | 34,8 |
| Tunesië | Export | 2022 | +32,1% | 6,3 |
| China | Export | 2021 | +185,9% | 6,1 |
De extreme prijsstijging bij export naar China in 2021 (+185,9%) en de prijsstijging bij Tunesië in 2022 (+32,1%) zijn waarschijnlijk gerelateerd aan de wereldwijde verstoringen van toeleveringsketens en de energiecrisis (Schokken).
Conclusie
De EU-katoenhandel (CN 52) onderging tussen 2015 en 2025 een fundamentele transformatie. Het handelstekort verbeterde met bijna 70%, maar dit was primair het gevolg van een diepe importkrimp (−30,2% in volume) en niet van exportgroei. De Europese katoenproductie stortte in (−38% in volume, −65% in waarde), wat wijst op een structurele erosie van de binnenlandse productiebasis.
De geografische structuur van de handel verschuift: traditionele leveranciers als China en India verliezen terrein, terwijl Oezbekistan (+47%) opkomt als nieuwe bron. De importconcentratie nam sterk toe (HHI +34%), wat de EU kwetsbaarder maakt voor verstoringen bij een klein aantal leveranciers. Binnen de EU verschuift het katoenzwaartepunt van Noordwest-Europa (Duitsland, België) naar het zuiden (Portugal, Italië).
Op productniveau zijn katoengaren en lichte weefsels de meest veerkrachtige segmenten, terwijl ruw katoen en zware weefsels het sterkst krimpen. De prijsdynamiek wordt gedomineerd door de 2021–2022-piek, gevolgd door gedeeltelijke normalisatie — een patroon dat consistent is met de wereldwijde post-pandemische en energiecrisis-schokken.
De toenemende handelsintensiteit (van 9,0% naar 12,3%) (Vulnerabiliteit) en de verschuiving van netto-exporteur naar netto-importeur (+176%) (Netto-importafhankelijkheid) onderstrepen de toenemende externe afhankelijkheid van de EU-katoensector.