Marktontwikkeling: Vlechtwerk (CN 46) — 2015–2025

Inleiding

Dit rapport analyseert de handelsontwikkeling van de EU in vlechtwerk en mandenmakerswerk (GN-code 46) over de periode 2015–2025. De productgroep omvat twee deelsegmenten: vlechten en vlechtstoffen (4601) en mandenmakerswerk (4602). De EU is een structurele netto-importeur van deze producten, met een handelstekort dat in 2025 ruim €377 miljoen bedroeg. Tegelijkertijd vertoont de uitvoer een opmerkelijke waardegroei, gedreven door een sterke prijsstijging. Dit rapport brengt de belangrijkste dynamieken in kaart: de premiumisering van de export, de diversificatie van importbronnen, en de structurele kwetsbaarheid van de EU als importeur.

Bron: Overzicht en definities

1. Premiumisering van de EU-uitvoer: forse waardegroei bij stabiele volumes

De exportwaarde verviervoudigde terwijl het volume slechts met 16% steeg

De totale waarde van de EU-uitvoer van vlechtwerk naar niet-EU-landen steeg van €42,5 miljoen in 2015 naar €171,4 miljoen in 2025 — een stijging van 303,3%. Het exportvolume groeide in dezelfde periode slechts van 9.258 ton naar 10.759 ton (+16,2%). De gemiddelde exportprijs vertienvoudigde daarmee van €4.588 per ton naar €15.918 per ton (+247,0%). Deze ontwikkeling wijst op een structurele verschuiving naar hogewaarde-producten en/of een toenemende toegevoegde waarde in de EU.

Bron: Handelsoverzicht

Mandenmakerswerk (4602) drijft de waardegroei met exploderende eenheidsprijzen

De premiumisering wordt het duidelijkst zichtbaar bij het deelsegment mandenmakerswerk (4602). De exportwaarde van 4602 steeg van €30,1 miljoen naar €155,5 miljoen (+416%), terwijl het volume nagenoeg onveranderd bleef (6.750 → 6.861 ton, +1,6%). De eenheidsprijs explodeerde van €4.459/t naar €22.651/t (+408%). Bij het deelsegment vlechten (4601) daalde de exportprijs juist licht (€4.819 → €4.061/t, −15,7%), terwijl het volume met 60% steeg. Dit wijst op een sterke divergentie tussen de twee segmenten.

Bron: Productsegmentvergelijking

De Verenigde Staten werden de belangrijkste afzetmarkt buiten de EU

De Verenigde Staten vertonen de meest spectaculaire groei als exportpartner: van €1,4 miljoen in 2015 naar €37,4 miljoen in 2025 (+2.494,7%). Daarmee zijn de VS de grootste afzetmarkt geworden, vóór het Verenigd Koninkrijk (€24,0 mln, +135,6%) en Zwitserland (€17,3 mln, +85,9%). Turkije groeide eveneens sterk (€0,9 mln → €7,2 mln, +705,8%), terwijl de uitvoer naar Tunesië sterk daalde (€2,7 mln → €0,5 mln, −82,4%).

Bron: Top handelspartners

Italië, Frankrijk en Spanje zijn de grote EU-exportkampioenen

Binnen de EU zijn het met name Italië, Frankrijk en Spanje die de exportgroei hebben gedragen. Italië zag de export stijgen van €1,8 miljoen naar €49,2 miljoen (+2.649,7%), Frankrijk van €7,6 miljoen naar €37,5 miljoen (+393,8%) en Spanje van €3,2 miljoen naar €26,3 miljoen (+729,0%). Samen vertegenwoordigden deze drie lidstaten in 2025 circa twee derde van de totale EU-uitvoer. Duitsland, de grootste traditionele exporteur, groeide relatief bescheiden (+55,2%, van €11,3 mln naar €17,5 mln).

Bron: EU-lidstaten als rapporteurs

2. Importdiversificatie: nieuwe leveranciers versterken hun positie naast China

China blijft de dominante leverancier maar kent een trage groei

China is veruit de grootste leverancier van vlechtwerk aan de EU, met een importwaarde van €288,9 miljoen in 2025. Toch is de groei relatief beperkt gebleven: slechts +13,8% over de volledige periode. Het aandeel van China in de totale invoer is daarmee gedaald van circa 66% naar circa 53%. Dit wijst op een relatieve verzwakking van de Chinese dominantie, zij het dat China in absolute zin nog steeds de overweldigende positie inneemt.

Bron: Top handelspartners

Vietnam, Madagaskar en Bangladesh zijn de snelst groeiende leveranciers

Vietnam consolideerde zijn positie als tweede leverancier met een importwaarde van €101,1 miljoen (+71,4%). Madagaskar en Bangladesh vertonen echter de meest opmerkelijke groei: Madagaskar steeg van €5,1 miljoen naar €36,7 miljoen (+619,8%), Bangladesh van €2,9 miljoen naar €22,4 miljoen (+683,4%). Ook India (+361,4%) en Oekraïne (+1.789,6%, vanuit een zeer lage basis) groeiden fors. Deze verschuivingen duiden op een bredere spreiding van de leveranciersbasis, mogelijk gedreven door kostenconcurrentie, het EU-handelsbeleid en de zoektocht naar alternatieven na de COVID-19-verstoringen.

De concentratiegraad van de invoer daalt structureel

De Herfindahl-Hirschman Index (HHI) voor de importconcentratie daalde van 4.708 in 2015 naar 3.262 in 2025 (−30,7%). Hoewel de HHI nog steeds boven de drempel van 2.500 ligt — wat wijst op matige concentratie — bevestigt de daling de trend van leveranciersdiversificatie. De exportconcentratie was van meet af aan lager (HHI daalde van 1.308 naar 1.054, −19,5%) en is volgens gangbare maatstaven als ongeconcentreerd te beschouwen.

Bron: Concentratiegraad

Diverse EU-lidstaten vergroten hun importvolumes aanzienlijk

Binnen de EU verschuift het importpatroon. Duitsland blijft de grootste importeur, maar zag de waarde dalen van €105,2 miljoen naar €88,8 miljoen (−15,5%). Nederland (+56,8%), Frankrijk (+77,9%) en Spanje (+102,1%) vergrootten daarentegen hun invoer aanzienlijk. Polen verdubbelde bijna (+109,1%). Deze verschuiving kan samenhangen met veranderende vraagpatronen, de opkomst van e-commerce als distributiekanaal en de groei van zuid- en oost-Europese economieën.

Bron: EU-lidstaten als rapporteurs

3. Prijsvolatiliteit, schokken en structurele importafhankelijkheid

De twee deelsegmenten vertonen tegenstrijdige prijsdynamiek

Een opvallende bevinding is het verschil in prijsontwikkeling tussen de twee deelsegmenten. Bij mandenmakerswerk (4602) stegen de importprijzen van €4.326/t naar €5.283/t (+22,1%), terwijl de exportprijzen explodeerden tot €22.651/t. Bij vlechten (4601) daalden zowel de importprijzen (€1.762 → €1.472/t, −16,5%) als de exportprijzen (€4.819 → €4.061/t, −15,7%). Dit wijst op een fundamentele divergentie: mandenmakerswerk wordt een premiumproduct met stijgende marges, terwijl vlechten een meer commoditized karakter behoudt met dalende prijzen.

Bron: Productsegmentvergelijking

Een significante Chinese prijsstijging dreef het handelstekort naar een piek in 2022

In 2022 werd een significante prijsstijging gedetecteerd bij de Chinese invoer: de importprijs steeg met 45,4% ten opzichte van het voorgaande jaar (abnormaliteitsscore: 2,9). Aangezien China goed is voor meer dan de helft van de importwaarde, had dit een grote impact op het totale handelstekort. Het tekort piekte in 2022 op circa €674 miljoen — bijna het dubbele van het niveau in 2025 (€377 miljoen). De totale importwaarde bereikte in 2022 een piek van €796 miljoen. Deze schok weerspiegelt de nasleep van de COVID-19-pandemie en de gestegen grondstof- en transportkosten.

Bronnen: Prijsschokken · Handelsoverzicht

De volatiliteit verschilt sterk per leverancier

De variatiecoëfficiënt (CV) van de importwaarde laat zien dat de stabiliteit van leveranciers sterk uiteenloopt. China en Indonesië zijn relatief stabiel (CV 0,12 en 0,10), terwijl India (0,57), Oekraïne (0,56) en Bangladesh (0,48) veel volatieler zijn. Deze volatiliteit hangt samen met de kleinschaligheid van deze handelsstromen, seizoensinvloeden of politieke instabiliteit. Voor de exportzijde vertonen Israël (0,61), Turkije (0,56) en Servië (0,56) de hoogste volatiliteit, terwijl Zwitserland (0,11) en het Verenigd Koninkrijk (0,18) stabielere afzetmarkten vormen.

Bron: Volatiliteitsanalyse

De EU blijft structureel afhankelijk van invoer en fungeert als veredelingshub

De netto-importafhankelijkheid van de EU bleef gedurende de gehele periode stabiel rond de 89% (2015: 89,1%, 2025: 89,4%). De binnenlandse productie van vlechtwerk bleef relatief constant op circa 20 miljoen kilogram, met een productiewaarde van €48 miljoen in 2025. Tegelijkertijd steeg de exportneiging — gedefinieerd als de exportwaarde uitgedrukt als percentage van de productiewaarde — spectaculair van 65% naar 317%. Dit betekent dat de EU in 2025 ruim drie keer zoveel uitvoerde als er binnenlands werd geproduceerd. Dit patroon duidt op de rol van de EU als veredelings- en distributiehub: halffabricaten en grondstoffen worden ingevoerd, verwerkt of verrijkt, en vervolgens als hogewaarde-producten uitgevoerd naar vooral westerse markten.

Bronnen: Netto-importafhankelijkheid · Exportneiging · Productievolumes

Conclusie

De EU-markt voor vlechtwerk (CN 46) onderging tussen 2015 en 2025 een fundamentele transformatie. De drie meest opvallende ontwikkelingen zijn:

1. Premiumisering van de uitvoer. De exportwaarde verviervoudigde terwijl het volume nauwelijks steeg, gedreven door explosieve prijsstijgingen in het segment mandenmakerswerk (4602). De EU-exporteurs — met name in Italië, Frankrijk en Spanje — zijn erin geslaagd hun producten hoger in de markt te positioneren, met een gemiddelde exportprijs die ruim vijf keer hoger ligt dan de gemiddelde importprijs.

2. Diversificatie van de importbronnen. Hoewel China dominant blijft, verliezen traditionele leveranciers relatief terrein aan opkomende spelers als Madagaskar, Bangladesh en Vietnam. De dalende HHI-index bevestigt deze trend van spreiding, wat de toeleveringsketen veerkrachtiger maakt tegen schokken.

3. Structurele importafhankelijkheid als blijvende kwetsbaarheid. De netto-importafhankelijkheid van circa 89% blijft onveranderd hoog. De combinatie van een stijgende exportneiging en een stabiele productiebasis bevestigt de rol van de EU als veredelingshub, maar maakt de sector kwetsbaar voor verstoringen in de toeleveringsketen — zoals de Chinese prijschok in 2022 aantoonde, toen het handelstekort tot €674 miljoen opliep.

Deze ontwikkelingen samen schetsen het beeld van een sector die zich aan het herpositioneren is: van bulkimporteur naar een markt die steeds meer waarde creëert door veredeling, design en distributie, terwijl de structurele afhankelijkheid van Aziatische leveranciers onverminderd groot blijft.