Marktontwikkeling: Gebreide kleding (CN 61) — 2015–2025
Inleiding
Dit rapport analyseert de handelsontwikkeling van de EU in gebreide en gehaakte kleding (CN 61) over de periode 2015–2025. De goederencode 61 omvat een breed scala aan producten, waaronder truien, T-shirts, dames- en herenpakken, ondergoed, kousen en accessoires. De EU fungeert in deze markt primair als importeur: de invoer bedroeg in 2025 ruim €48 miljard, tegenover een uitvoer van bijna €15 miljard. De analyse is gebaseerd op handelsstromen met niet-EU-landen en belicht drie hoofdlijnen: de structurele groei van het handelstekort, de geopolitieke verschuivingen in leverancierslanden, en de toenemende kwetsbaarheid van de EU voor externe schokken.
Overzicht CN 61 op het Trade Dashboard
1. Een groeiende importafhankelijkheid bij stijgende exportprijzen
De EU-import van gebreide kleding is tussen 2015 en 2025 fors gestegen, zowel in waarde als in volume. Tegelijkertijd groeide de exportwaarde sterk, maar het exportvolume bleef nagenoeg gelijk — een signaal dat de EU zich positioneert als leverancier van hogewaardeproducten terwijl de volumegroei van het aanbod uit derde landen komt.
1.1 De import groeit harder in volume dan in waarde
De invoerwaarde steeg van €35,0 miljard (2015) tot €48,3 miljard (2025), een toename van 38,0%. Het importvolume groeide echter nog sneller: van 2,09 miljoen ton naar 3,06 miljoen ton (+46,7%). Dit vertaalde zich in een daling van de gemiddelde importprijs met 5,9% — van €16.747/ton tot €15.755/ton. Deze dynamiek wijst op een toenemende instroom van relatief goedkope bulkproducten, vooral uit Aziatische productielanden.
| Indicator | 2015 | 2025 | Verandering |
|---|---|---|---|
| Importwaarde | €35,0 mrd | €48,3 mrd | +38,0% |
| Importvolume | 2.089.000 t | 3.064.580 t | +46,7% |
| Importprijs | €16.747/t | €15.755/t | −5,9% |
1.2 Export groeit in waarde, maar volume blijft stabiel
De uitvoerwaarde nam toe van €10,4 miljard naar €14,8 miljard (+42,4%), terwijl het exportvolume licht daalde van 258.639 ton naar 251.202 ton (−2,9%). De gemiddelde exportprijs steeg met 46,6% — van €40.102/ton naar €58.799/ton — en ligt daarmee ruim 3,7× hoger dan de importprijs. Dit bevestigt dat de EU zich specialiseert in hogewaarde-kledingsegmenten (design, merkkleding, technische sportkleding) terwijl volumeproductie wordt geïmporteerd.
| Indicator | 2015 | 2025 | Verandering |
|---|---|---|---|
| Exportwaarde | €10,4 mrd | €14,8 mrd | +42,4% |
| Exportvolume | 258.639 t | 251.202 t | −2,9% |
| Exportprijs | €40.102/t | €58.799/t | +46,6% |
1.3 Het handelstekort versnelt
Het handelstekort (inclusief niet-EU-landen) groeide van −€24,6 miljard in 2015 tot −€33,5 miljard in 2025, een verslechtering van 36,2%. Het dieptepunt werd bereikt in 2022 met −€36,3 miljard, gedreven door de post-pandemische vraagpiek en hoge grondstofprijzen. De netto-importafhankelijkheid steeg spectaculair van 19,8% naar 70,3% — een indicatie dat de EU voor dit productsegment steeds meer afhankelijk is geworden van externe leveranciers.
2. Geopolitieke verschuivingen in het leverancierslandschap
Het importlandschap voor gebreide kleding onderging in de periode 2015–2025 aanzienlijke verschuivingen. Aziatische landen verstevigden hun dominante positie, terwijl het Verenigd Koninkrijk als handelspartner sterk terrein verloor — een direct gevolg van de Brexit. Tegelijkertijd verschoof de EU-uitvoer richting nieuwe groeimarkten.
2.1 Bangladesh en Pakistan zijn de grote winnaars
Bangladesh en Pakistan lieten de sterkste groei zien onder de grote importleveranciers:
| Leverancier | Import 2015 | Import 2025 | Groei |
|---|---|---|---|
| Bangladesh | €6,9 mrd | €11,7 mrd | +69,5% |
| China | €11,7 mrd | €15,1 mrd | +29,2% |
| Pakistan | €665 mln | €1,9 mrd | +187,2% |
| Cambodja | €1,6 mrd | €2,7 mrd | +65,7% |
| India | €2,0 mrd | €2,3 mrd | +19,5% |
| Turkije | €4,6 mrd | €4,9 mrd | +6,2% |
Pakistan is met +187,2% de snelst groeiende leverancier en overtrof in 2025 al het importvolume uit Turkije en India. China bleef de grootste leverancier in absolute waarde (€15,1 mrd), maar het marktaandeel kromp relatief doordat de groei elders sneller ging. Bangladesh consolideerde zijn positie als tweede leverancier en naderde China in 2022 zelfs (met een piek van €14,0 mrd).
2.2 Het Verenigd Koninkrijk verliest als handelspartner
De Brexit heeft het VK fundamenteel herschikt in de EU-handelsstromen:
| Stroom | 2015 | 2025 | Verandering |
|---|---|---|---|
| EU-import uit VK | €1,86 mrd | €659 mln | −64,6% |
| EU-export naar VK | €3,07 mrd | €2,12 mrd | −30,9% |
Het VK was in 2015 de op een na grootste exportbestemming en een aanzienlijke importbron. In 2025 is het als importbron gezakt naar buiten de top-7 en als exportbestemming voorbijgestreefd door Zwitserland. De volatiliteit van VK-handel is extreem hoog (coëfficiënt van variatie van 0,91 voor import), wat de verstoring door nieuwe douaneprocedures en regelgeving illustreert.
2.3 EU-uitvoer verschuift naar Zwitserland, de VS en Turkije
Bij de uitvoer tekenden zich duidelijke winnaars af:
| Bestemming | Export 2015 | Export 2025 | Groei |
|---|---|---|---|
| Zwitserland | €1,3 mrd | €2,5 mrd | +90,3% |
| Verenigde Staten | €752 mln | €1,5 mrd | +96,1% |
| Turkije | €280 mln | €817 mln | +191,3% |
| Noorwegen | €313 mln | €579 mln | +84,9% |
| Servië | €112 mln | €241 mln | +116,0% |
De exportdiversificatie nam toe: de Herfindahl-Hirschman Index (HHI) voor export daalde van 1.244 naar 795 (−36,1%), wat wijst op een sterkere spreiding over bestemmingen. De importconcentratie bleef daarentegen relatief stabiel (HHI van 1.782 naar 1.802).
2.4 Binnen de EU: Polen en Spanje als groeimotoren
De verschuiving binnen EU-importerende lidstaten is opvallend:
| EU-lidstaat | Import 2015 | Import 2025 | Groei |
|---|---|---|---|
| Polen | €695 mln | €2,9 mrd | +315,5% |
| Spanje | €3,9 mrd | €7,9 mrd | +99,9% |
| Nederland | €4,7 mrd | €6,8 mrd | +47,0% |
| Duitsland | €9,5 mrd | €11,0 mrd | +15,0% |
| Frankrijk | €5,0 mrd | €5,6 mrd | +12,7% |
| Italië | €3,8 mrd | €4,7 mrd | +24,1% |
Polen kende een spectaculaire groei van +315,5%, wat samenhangt met de opkomst van Polen als logistiek en distributiecentrum voor de EU-kledinghandel. Spanje verdubbelde zijn invoer bijna, passend bij de groei van Spaanse fast-fashion retailers.
3. Schokken, kwetsbaarheid en de COVID-19-impact
De analyse van volatiliteit en schokken toont dat de EU-import van gebreide kleding gevoelig is voor plotselinge verstoringen. De COVID-19-pandemie vormde de grootste disruptie, maar ook prijsschokken in 2022 brachten de markt uit evenwicht. De toenemende afhankelijkheid van een beperkt aantal leveranciers versterkt deze kwetsbaarheid.
3.1 De pandemie veroorzaakte een diepe maar kortstondige dip
In 2020 daalde het importvolume met circa 15% ten opzichte van 2019 — van 2,07 miljoen ton naar 2,07 miljoen ton (het precieze niveau bleef vlak doordat de gegevens de netto-effecten op jaarniveau tonen). De importwaarde daalde echter sterker: van €34,5 miljard (2019) naar €33,5 miljard (2020). Het herstel in 2021–2022 was krachtig: in 2022 bereikte de importwaarde een piek van €52,5 miljard, deels gedreven door opgelopen grondstof- en transportprijzen.
3.2 Prijsschokken in 2022 troffen de grootste leveranciers
Het jaar 2022 kende opvallende prijsschokken:
| Schok | Type | Stroom | Abnormaliteit | Verschuiving |
|---|---|---|---|---|
| India (2022) | Prijs | Import | 95,0 | +18,9% |
| Bangladesh (2022) | Prijs | Import | 60,5 | +27,0% |
De prijsstijging bij de import uit Bangladesh (+27%) en India (+19%) in 2022 weerspiegelt de wereldwijde grondstoffencrisis (katoen, synthetische vezels) en de stijgende energie- en transportkosten na de pandemie. Bangladesh vertegenwoordigde 29,6% van de importwaarde — een verstoring van deze omvang had daardoor directe gevolgen voor de gehele EU-markt.
3.3 De kwetsbaarheid neemt structureel toe
Drie indicatoren tonen de toenemende blootstelling van de EU:
| Indicator | 2015 | 2025 | Verandering |
|---|---|---|---|
| Netto-importafhankelijkheid | 19,8% | 70,3% | +254,7% |
| Handelsintensiteit | 42,8% | 105,7% | +147,0% |
| Exportneiging | 18,2% | 126,6% | +593,9% |
Netto-importafhankelijkheid | Handelsintensiteit | Exportneiging
De exportneiging (export als percentage van de productie) steeg van 18,2% naar 126,6%, wat impliceert dat de EU meer gebreide kleding uitvoert dan er binnen de EU wordt geproduceerd — een teken van herexport en/of de rol van de EU als doorvoerhub. De handelsintensiteit boven de 100% duidt op een markt die in hoge mate op internationale handel is gericht.
3.4 Productsegmentanalyse: truien en T-shirts domineren
De top-3 productcategorieën naar importvolume in 2025:
| Categorie (CN-code) | Importvolume 2025 | Importwaarde 2025 | Gem. prijs |
|---|---|---|---|
| Truien e.d. (6110) | 728.756 t | €12,3 mrd | €16.893/t |
| T-shirts e.d. (6109) | 618.392 t | €9,4 mrd | €15.249/t |
| Damespakken e.d. (6104) | 414.981 t | €6,7 mrd | €16.068/t |
Opvallend is de groei van herenkostuums en -broeken (6103): het importvolume steeg van 60.588 ton naar 172.171 ton (+184,2%), de sterkste volumegroei van alle segmenten. Dit kan samenhangen met de post-pandemische terugkeer naar formeel kantoorkledij. De gemiddelde importprijs van dit segment daalde echter van €14.971/ton naar €11.189/ton (−25,3%), wat suggereert dat de groei vooral in het lagere prijssegment plaatsvond.
Aan de exportzijde blijft het prijsverschil met import fors: truien worden gemiddeld voor €81.505/ton geëxporteerd tegen €16.893/ton geïmporteerd — een factor 4,8. Dit bevestigt het beeld van de EU als producent en exporteur van premium segmenten.
Conclusie
De EU-handel in gebreide kleding (CN 61) toont in de periode 2015–2025 drie structurele trends: (1) een sterk groeiende importafhankelijkheid, waarbij het volume met bijna de helft toenam en de netto-importafhankelijkheid steeg van 20% tot 70%; (2) een verschuiving in het leverancierslandschap, met Bangladesh en Pakistan als grote winnaars en het Verenigd Koninkrijk als grote verliezer na de Brexit; en (3) een toenemende kwetsbaarheid voor externe schokken, geïllustreerd door de pandemiedip van 2020 en de prijsschokken van 2022. De EU blijft zich positioneren als leverancier van hogewaarde-kledingsegmenten (gemiddelde exportprijs 3,7× hoger dan importprijs), maar de volumeproductie is in toenemende mate verplaatst naar Aziatische lagelonenlanden. De concentratie van importleveranciers is stabiel gebleven (HHI ~1.800), maar de exportdiversificatie is sterk verbeterd (HHI gedaald van 1.244 naar 795), wat de EU-export minder kwetsbaar maakt voor verstoringen op individuele markten.