Rozwój rynku: Sztuczne kwiaty i pióra (CN 67) — 2015–2025

Wstęp

Dział 67 scalonej nomenklatury celnej obejmuje preparowane pióra i puch, sztuczne kwiaty, artykuły z włosów ludzkich oraz peruki i podobne wyroby. W latach 2015–2025 unijny handel tymi towarami z partnerami spoza UE przeszedł głęboką transformację. Wartość importu zwiększyła się z 592 mln EUR do 1,21 mld EUR, eksportu z 84 mln EUR do 148 mln EUR, a deficyt handlowy przekroczył miliard euro. Niniejszy raport analizuje dynamikę, strukturę i słabości tych przepływów, wykorzystując dane z Dashboardu handlu UE.

1. Chiny motorem podwojenia importu, choć nowe kraje azjatyckie zyskują udziały

Wartość przywozu działu 67 wzrosła o 104,7%, osiągając 1,21 mld EUR, a za 86% tego wzrostu odpowiadają Chiny.

Import UE w dziale 67 wzrósł z 592,0 mln EUR w 2015 r. do 1 211,6 mln EUR w 2025 r. Głównym czynnikiem był ponad dwukrotny przyrost dostaw z Chin (z 455,5 mln EUR do 1 043,3 mln EUR; +129%). Udział Chin w całym unijnym imporcie zwiększył się z 76,9% do 86,1%. W tym samym czasie dynamicznie rosły dostawy z Wietnamu (+547,4%), Senegalu (+350,1%) oraz Indonezji (+65,8%), podczas gdy import z Hongkongu (–71,8%) i Zjednoczonego Królestwa (–50,6%) drastycznie się skurczył (zob. tabelę 1). Szczegółowe dane o partnerach

Tabela 1. Główni dostawcy spoza UE – import działu 67 (mln EUR)

Eksport rósł wolniej (+76,8%), ale jego mapa geograficzna uległa przebudowie – Chiny i Serbia stały się kluczowymi rynkami.

Wartość unijnego eksportu w dziale 67 zwiększyła się z 83,9 mln EUR do 148,3 mln EUR. Największym odbiorcą pozostała Wielka Brytania (25,2 mln EUR w 2025 r.), ale to eksport do Chin odnotował najbardziej spektakularny skok – z 3,8 mln EUR do 25,1 mln EUR (+559,5%), czyniąc ten kraj drugim rynkiem zbytu. Bardzo szybko rósł również eksport do Serbii (+573,9%) i Szwajcarii (+86,4%). Równocześnie dostawy do Rosji skurczyły się o 45,8% w wyniku sankcji (zob. tabelę 2).

Tabela 2. Główni odbiorcy spoza UE – eksport działu 67 (mln EUR)

Deficyt przekroczył 1 mld EUR, a unijna zależność od importu utrzymuje się na niebezpiecznie wysokim poziomie 75%.

Ujemny bilans handlowy pogłębił się z –508,1 mln EUR w 2015 r. do –1 063,3 mln EUR w 2025 r. (–109,3%). Wskaźnik zależności od importu netto pozostał niemal niezmieniony – od 74,5% w 2015 r. do 74,9% w 2024 r. – co oznacza, że konsumpcja omawianych wyrobów w UE jest w trzech czwartych pokrywana importem spoza Unii. Jednocześnie intensywność handlowa wzrosła z 84,9% do 88,0%, potwierdzając rosnące otwarcie sektora na wymianę zewnętrzną.

2. Wewnątrz Unii: Polska wyrasta na hub, a małe gospodarki wykazują najwyższą specjalizację

Polska zwiększyła import omawianych towarów o 298%, wyprzedzając Francję i doganiając Włochy.

Wśród państw członkowskich największym importerem pozostały Niemcy (251,0 mln EUR w 2025 r.; +69%). Polska odnotowała jednak najbardziej dynamiczny przyrost przywozu – z 33,3 mln EUR do 132,6 mln EUR (+298%), wyprzedzając tym samym Francję i prawie zrównując się z Włochami. Bardzo szybko rósł również import Holandii (+143,5%) oraz Hiszpanii (+143,6%) (zob. tabelę 3). Dane według zgłaszających państw UE

Tabela 3. Najwięksi unijni importerzy działu 67 (mln EUR)

Według wskaźnika RSCA najbardziej wyspecjalizowane w dziale 67 są Cypr, Holandia i Słowenia, co wskazuje na niszowe centra dystrybucji.

W 2025 r. najwyższe wartości ujawnionej przewagi komparatywnej (RSCA) wystąpiły na Cyprze (0,79), w Holandii (0,32), Słowenii (0,31), Austrii (0,29) i Polsce (0,11). Oznacza to, że kraje te obsługują nieproporcjonalnie duży udział handlu tymi wyrobami w stosunku do swojego udziału w całkowitym handlu UE. Na przeciwnym biegunie znalazły się Malta, Luksemburg i Irlandia z RSCA bliskimi –1. Mapa specjalizacji w 2025 r.

Produkcja unijna odbudowuje się wolumenowo po głębokim spadku z lat 2000., ale wartość rośnie znacznie wolniej, co świadczy o dominacji tanich artykułów.

Wolumeny produkcji w UE spadły z 504,1 mln kg w 2003 r. do 237,5 mln kg w 2024 r. (–52,9%). W analizowanym okresie (2015‑2024) produkcja jednak systematycznie rosła – z 96,9 mln kg do 237,5 mln kg (+145%). Wartość produkcji zwiększyła się w tym samym czasie z 259,5 mln EUR do 321,9 mln EUR (+24%), co przełożyło się na spadek średniej ceny jednostkowej z 2,68 EUR/kg do 1,35 EUR/kg. Tendencja ta sugeruje, że unijny przemysł koncentruje się na dużych wolumenach wyrobów masowych (głównie sztucznych kwiatów) i nie zwiększa istotnie udziału droższych segmentów. Dane o produkcji

Koncentracja dostawców spoza UE wzrosła – wskaźnik HHI dla importu podskoczył z 5 995 do 7 652, podczas gdy eksport pozostał rozproszony.

Wskaźnik koncentracji Herfindahla-Hirschmana dla importu wzrósł o 27,6% – z 5 995 do 7 652 – odzwierciedlając rosnącą dominację Chin. W eksporcie HHI obniżył się nieznacznie (–3,9%), co wskazuje na stabilnie zdywersyfikowaną bazę odbiorców. W ujęciu wolumenowym koncentracja importu wzrosła jeszcze silniej (+11,3%), natomiast eksportowa zmalała o 32,7%.

3. Niestabilność cen i podatność na wstrząsy: lekcje z pandemii i napięć geopolitycznych

Ceny importowe z Chin przejściowo wystrzeliły o 29,8% w 2022 r., odsłaniając wrażliwość unijnych łańcuchów dostaw na globalne zawirowania logistyczne.

W imporcie odnotowano wyraźny szok cenowy dostaw z Chin, których średnia cena wzrosła z 8,34 EUR/kg w 2020 r. i 9,46 EUR/kg w 2021 r. do 11,55 EUR/kg w 2022 r. (+29,8% wobec średniej z lat 2020‑2021). Następnie ceny obniżyły się do 10,07 EUR/kg w latach 2023‑2024 i 8,81 EUR/kg w 2025 r. Jednocześnie wolumen importu z Chin w 2025 r. osiągnął rekordowe 118,4 tys. ton. Tymczasowy skok cen przy wciąż rosnących wolumenach eksponuje wrażliwość UE na wahania kosztów frachtu i zatory logistyczne w okresie pokryzysowym.

Jednostkowe ceny eksportu do Chin wzrosły w 2021 r. o 250%, a wolumen skurczył się o ponad 70% – sygnał przesunięcia ku towarom luksusowym.

Ekstremalna anomalia wystąpiła w eksporcie do Chin: cena jednostkowa podskoczyła z 61,5 tys. EUR/kg w 2019 r. do 272,4 tys. EUR/kg w 2021 r. (wzrost o 249,8%), podczas gdy ilość spadła z 151,9 kg do zaledwie 30,5 kg. Tak gwałtowny ruch sugeruje niemal całkowite przestawienie się na wysoko wartościowe wyroby specjalistyczne (np. ekskluzywne peruki lub preparowane pióra). W kolejnych latach cena obniżyła się, ale pozostała na podwyższonym poziomie (49,3 tys. EUR/kg w 2025 r.), a eksport ilościowy odbudował się do 509 kg, co może świadczyć o utrwaleniu nowego, bardziej dochodowego miksu produktowego.

Szoki cenowe na rynkach Norwegii i Szwajcarii oraz niestabilność na Ukrainie odzwierciedlają inflację i ryzyko geopolityczne.

Rok 2022 przyniósł również istotne skoki cen w eksporcie do Norwegii (+21,7%) i Szwajcarii (+21,2%), napędzane prawdopodobnie wzrostem kosztów energii i transportu. W przypadku Ukrainy silny wstrząs odnotowano już w 2020 r. – ceny wzrosły o 44,2% przy jednoczesnym zwiększeniu wolumenu o 57,8%; później handel stał się bardzo niestabilny z powodu wojny.

Segmentacja towarowa ujawnia dualną strukturę: masowy import tanich sztucznych kwiatów (6702) i wysoko wartościowy segment peruk (6704) – oba silnie zależne od importu.

W 2025 r. import działu 67 był zdominowany przez pozycję 6702 (sztuczne kwiaty), która odpowiadała za 90,8% wolumenu i 63,5% wartości (zob. tabelę 4). Z kolei peruki i sztuczne rzęsy (pozycja 6704) przy zaledwie 6,7% udziału w ilości generowały 25,9% wartości importu, co wynika z bardzo wysokiej ceny jednostkowej (37,2 tys. EUR/kg wobec 6,8 tys. EUR/kg dla kwiatów). Zarówno w masowym segmencie kwiatów, jak i w segmencie peruk dominują dostawy z Chin. Porównanie segmentów towarowych

Tabela 4. Import działu 67 według podpozycji CN – 2025 r.

Wnioski

Handel UE działem 67 w latach 2015‑2025 charakteryzował się bardzo dynamicznym wzrostem importu, napędzanym przede wszystkim przez Chiny, które dostarczały w 2025 r. 86% wartości przywozu. Eksport rósł wolniej, ale jego struktura geograficzna uległa głębokiej zmianie – na drugie miejsce wysunęły się Chiny, a Serbia i Wietnam stały się istotnymi rynkami. Deficyt handlowy przekroczył miliard euro, a wskaźnik zależności od importu utrzymał się na krytycznym poziomie około 75%. Wewnątrz Unii wyłonił się nowy hub – Polska – która zwiększyła przywóz prawie czterokrotnie, podczas gdy małe gospodarki (Cypr, Holandia, Słowenia) osiągnęły najwyższe wskaźniki specjalizacji.

Struktura towarowa odsłania dwoisty charakter rynku: tani, masowy segment sztucznych kwiatów dominuje ilościowo, natomiast segment peruk i włosów ludzkich cechuje się wysoką wartością jednostkową i strategicznym znaczeniem. Wysoka koncentracja dostawców oraz powtarzające się szoki cenowe (zwłaszcza w latach 2021‑2022) pokazują, że łańcuchy dostaw są podatne na zakłócenia globalne i geopolityczne. Dla zwiększenia odporności sektora konieczne wydaje się dalsze różnicowanie źródeł importu – wykorzystujące rosnący potencjał Wietnamu, Senegalu i Indonezji – oraz wzmacnianie produkcji wysoko wartościowych wyrobów wewnątrz UE.