Rozwój rynku: Tekstylia pozostałe (CN 63) — 2015–2025
Wprowadzenie
Przedmiotem niniejszego raportu jest analiza unijnego handlu zagranicznego produktami objętymi kodem celnym 63 („OTHER MADE-UP TEXTILE ARTICLES; SETS; WORN CLOTHING AND WORN TEXTILE ARTICLES; RAGS”) w latach 2015–2025. Wykorzystane dane pochodzą z bazy EU Trade Dashboard. Kategoria ta obejmuje szeroki wachlarz gotowych wyrobów włókienniczych – od pościeli i ręczników, przez worki i torby, po używaną odzież i szmaty. W badanym okresie wymiana handlowa w tym segmencie przeszła głębokie przeobrażenia: gwałtowny wzrost importu, stagnację eksportu, bezprecedensowy szok pandemiczny w 2020 r. oraz trwałe przesunięcia w strukturze dostawców i rynków zbytu. Poniższy raport omawia najważniejsze zaobserwowane dynamiki.
1. Deficyt strukturalny: import wielokrotnie szybciej niż eksport
Wartość importu wzrosła o 49,1%, eksportu zaledwie o 11,6%, co doprowadziło do podwojenia deficytu
W 2015 r. eksport wyniósł 3,38 mld EUR, a import 8,15 mld EUR. Do 2025 r. eksport zwiększył się do 3,77 mld EUR, natomiast import osiągnął 12,16 mld EUR. Deficyt handlowy pogłębił się z -4,78 mld EUR do -8,39 mld EUR (spadek o 75,6%).
| Wskaźnik (mld EUR) | 2015 | 2025 | Zmiana |
|---|---|---|---|
| Eksport | 3,38 | 3,77 | +11,6% |
| Import | 8,15 | 12,16 | +49,1% |
| Saldo | -4,78 | -8,39 | -75,6% |
Źródło: Ogólny przegląd wymiany.
Wzrost wolumenu – a nie cen – napędzał import, podczas gdy ceny eksportowe spadły
Ilościowo eksport wzrósł o 22,0%, a import o 47,8%. Średnia cena jednostkowa eksportu spadła z 2 524 EUR/tonę do 2 309 EUR/tonę (-8,5%), natomiast cena importu pozostała praktycznie bez zmian (+0,9%). Tym samym za pogłębienie deficytu odpowiada przede wszystkim dynamiczny wzrost zapotrzebowania ilościowego na towary z krajów spoza UE.
Wskaźnik zależności od importu netto wzrósł z 7,8% do 51,8% – bezprecedensowa utrata samowystarczalności
W 2015 r. zależność od importu netto (net import reliance) wynosiła 7,8%, a do 2024 r. osiągnęła 51,8% (wzrost o 559,9%). Oznacza to, że obecnie ponad połowa zapotrzebowania UE na towary z kategorii CN 63 pokrywana jest przez dostawców spoza Unii.
Zobacz wskaźnik zależności od importu
2. Pandemia COVID-19 jako katalizator wstrząsów cenowych i przetasowań w łańcuchach dostaw
W 2020 r. ceny importowe z Chin podskoczyły o 375%, a wartość importu wzrosła do 22,7 mld EUR za sprawą maseczek i środków ochronnych
Rok 2020 przyniósł bezprecedensowy szok cenowy w imporcie z Chin – średnia cena wzrosła o 375%, a wartość importu z tego kraju tymczasowo osiągnęła 22,7 mld EUR wobec 3,9 mld EUR w 2019 r. W ujęciu produktowym za skok odpowiadał segment CN 6307 („Made-up articles of textile materials, incl. dress patterns, n.e.s.”), którego import w 2020 r. wyniósł 22,96 mld EUR, podczas gdy rok wcześniej było to 2,38 mld EUR.
Po pandemii część dostawców trwale umocniła swoją pozycję – Pakistan, Wietnam i Bangladesz zanotowały dwucyfrowe wzrosty
Mimo normalizacji popytu na środki ochronne, w latach 2015–2025 import z Pakistanu wzrósł o 117,9% (do 2,23 mld EUR), z Wietnamu o 105,0% (do 0,35 mld EUR), a z Bangladeszu o 44,6% (do 0,38 mld EUR). Chiny pozostały największym dostawcą (5,08 mld EUR w 2025 r., +58,9%), ale ich udział po szczycie w 2020 r. uległ zmniejszeniu.
Brexit i wojna w Ukrainie wywołały dodatkowe wstrząsy cenowe w eksporcie – Wielka Brytania, Rosja, Ukraina
W 2021 r. ceny eksportowe do Wielkiej Brytanii nagle wzrosły o 20,1% (przy spadku ilości o 20,5%), co odzwierciedla bariery pozataryfowe po Brexicie. W 2022 r. ceny eksportowe na Ukrainę wzrosły o 134,6%, a w Rosji – po załamaniu wolumenu o 81,5% – ceny w 2023 r. podskoczyły o 91,2%. Zdarzenia te zwiększyły zmienność na kluczowych rynkach zbytu.
3. Nowa geografia handlu: Azja Południowa umacnia się w imporcie, a eksport UE kieruje się ku Bliskiemu Wschodowi
W strukturze importu doszło do wyraźnego przesunięcia z Turcji i Wielkiej Brytanii na rzecz Pakistanu, Indii i Wietnamu
| Partner (import, mld EUR) | 2015 | 2025 | Zmiana % |
|---|---|---|---|
| Chiny | 3,20 | 5,08 | +58,9 |
| Pakistan | 1,03 | 2,23 | +117,9 |
| Indie | 0,84 | 1,24 | +47,5 |
| Turcja | 1,05 | 1,03 | -2,3 |
| Wielka Brytania | 0,38 | 0,30 | -23,2 |
| Bangladesz | 0,27 | 0,38 | +44,6 |
| Wietnam | 0,17 | 0,35 | +105,0 |
Koncentracja dostawców (HHI) wzrosła z 2 026 do 2 329, co wskazuje na umiarkowany wzrost koncentracji – coraz większą rolę odgrywają wielkoskalowi dostawcy azjatyccy.
Eksport UE przesuwa się z Wielkiej Brytanii na Zjednoczone Emiraty Arabskie i Pakistan, podczas gdy produkcja unijna pozostaje stabilna
| Partner (eksport, mld EUR) | 2015 | 2025 | Zmiana % |
|---|---|---|---|
| Wielka Brytania | 0,54 | 0,45 | -17,4 |
| USA | 0,34 | 0,49 | +44,6* |
| ZEA | 0,08 | 0,10 | +24,9 |
| Szwajcaria | 0,48 | 0,61 | +28,2* |
| Pakistan | 0,03 | 0,04 | +38,3 |
Wielka Brytania straciła pozycję zdecydowanie największego odbiorcy; jej udział w eksporcie spadł z około 16% do poniżej 12%. Jednocześnie kraje UE o najwyższej specjalizacji w tym sektorze – Portugalia (RSCA 0,50), Rumunia (0,32), Litwa (0,32) i Polska (0,27) – zwiększają produkcję i eksport. Produkcja unijna ilościowo nie zmieniła się znacząco (-1,2%), ale jej wartość minimalnie wzrosła (+0,7%), co sugeruje lekką poprawę jakościową.
Specjalizacja krajów UE Produkcja UE
Podsumowanie
W latach 2015–2025 handel UE wyrobami z kategorii CN 63 charakteryzował się szybkim wzrostem deficytu, pogłębioną zależnością od importu oraz silnymi wstrząsami zewnętrznymi. Pandemia COVID-19 przejściowo spotęgowała import (głównie maseczek), ale jednocześnie utrwaliła rolę tanich producentów z Azji Południowej i Wschodniej. Równocześnie obserwujemy erozję tradycyjnych rynków eksportowych (Wielka Brytania, Rosja) i stopniową reorientację na Bliski Wschód. Wewnątrz UE produkcja pozostała stabilna ilościowo, lecz udział importu w pokryciu krajowego popytu wzrósł wielokrotnie, czyniąc rynek tekstyliów pozostałych wyraźnie bardziej podatnym na globalne zakłócenia podażowe i wahania cen.