Marktontwikkeling: Glas (CN 70) — 2015–2025

Inleiding

Dit rapport analyseert de handelsstromen van de Europese Unie in glas en glaswerk (CN 70) met de rest van de wereld over de periode 2015–2025. CN 70 is een brede goederencode die onder meer glasvezels, float glass, veiligheidsglas, verpakkingsglas, spiegels en huishoudelijk glaswerk omvat. De analyse is gebaseerd op jaarlijkse handelsdata en identificeert drie structurele ontwikkelingen die het beeld van de Europese glassector in dit decennium hebben bepaald: de erosie van het handelsoverschot door een snelle importgroei, de toenemende dominantie van China als leverancier, en de divergentie in volatiliteit en schokgevoeligheid tussen de import- en exportzijde van de markt.

1. Erosie van het handelsoverschot: de EU van netto-exporteur naar evenwicht

Het meest in het oog springende macro-economische gegeven is de dramatische krimp van het Europese handelsoverschot in glas. In 2015 bedroeg het overschot nog €2,71 miljard; in 2025 resteert slechts €87 miljoen — een daling van 96,8%. Onderliggend zien we twee bewegingen met tegengestelde snelheid: de exportwaarde groeide met slechts 8,2% (van €7,88 mrd naar €8,53 mrd), terwijl de importwaarde met 63,3% steeg (van €5,17 mrd naar €8,44 mrd).

1.1 Import stijgt sterk in waarde én volume

De groei van de import is niet alleen prijsgedreven. Het geïmporteerde volume steeg met 51,5% (van 3.482 kt naar 5.277 kt), terwijl de gemiddelde importprijs slechts met 7,8% toenam (van €1.485/t naar €1.600/t). De gestage volumegroei suggereert dat de vraag naar glasproducten in de EU structureel is toegenomen — of dat de binnenlandse productie terrein heeft verloren. De import bereikte zijn piek in 2022 met €9,21 mrd en 5.446 kt, waarna een lichte terugval volgde.

1.2 Exportvolumes krimpen, maar prijzen stijgen

De export vertoont een tegenovergesteld patroon. Het uitgevoerde volume daalde met 6,6% (van 3.799 kt naar 3.547 kt), terwijl de gemiddelde exportprijs met 15,9% steeg (van €2.075/t naar €2.406/t). De EU exporteert dus steeds minder tonnen, maar tegen een hogere gemiddelde eenheidsprijs. Dit wijst op een verschuiving naar hoogwaardige, gespecialiseerde glasproducten.

1.3 Prijsdynamiek weerspiegelt differentiatie

De systematisch hogere exportprijzen ten opzichte van importprijzen ondersteunen het beeld van een regio die zich specialiseert in premiumsegmenten. In 2025 bedroeg het export-import prijsverschil €2.406 versus €1.600 per ton — een premie van circa 50%.

Zie het handelsoverzicht voor de volledige tijdreeksen.

2. China als dominante importbron en de stijgende concentratie van invoer

De groei van de import is niet gelijkmatig over herkomstlanden verdeeld. Eén partner valt in positieve zin op: China. Tegelijkertijd verschuift de geografische concentratie van de import steeds verder richting een klein aantal leveranciers — een ontwikkeling die de afhankelijkheidsstructuur van de EU in het glassegment verandert.

2.1 China verdubbelt zijn aandeel

De importwaarde uit China nam toe van €1,69 mrd in 2015 tot €3,63 mrd in 2025 — een stijging van 115,3%. China is daarmee veruit de grootste leverancier en vertegenwoordigt in 2025 meer dan 40% van de totale EU-glasimport. Dit past in een breder patroon van Chinese overcapaciteit in basisgoederen, waarbij glas (met name verpakkingsglas, float glass en glasvezel) een steeds belangrijker exportproduct wordt.

Ook Türkiye toonde een sterke groei: van €351 mln naar €727 mln (+107,4%). Egypte groeide het sterkst in relatieve termen: van €60 mln naar €193 mln (+218,4%).

2.2 Rusland verdwijnt als leverancier

Het patroon is niet overal stijgend. De import uit Rusland kelderde met 77,3% — van €80 mln naar €18 mln — als gevolg van sancties na de invasie van Oekraïne. De import uit Oekraïne groeide juist met 151,5% tot €151 mln, wat kan samenhangen met handelsfacilitering en wederopbouw.

2.3 HHI stijgt: concentratie neemt toe

De Herfindahl-Hirschman-index (HHI) voor importen steeg met 31,7% — van 1.671 naar 2.200 (op basis van waarde). Dit bevestigt dat de import zich in toenemende mate concentreert. Voor de export daarentegen bleef de HHI stabiel (888 → 855, −3,6%), wat wijst op een gediversificeerd en concurrerend exportpatroon.

2.4 Binnenlandse spreiding: Nederland en Polen als groeimotoren

Aan de importzijde vertonen Nederland (+122,3%), Polen (+171,4%) en Spanje (+111,4%) de sterkste groei als ontvangende EU-lidstaten. Dit kan samenhangen met de havenfunctie van Rotterdam als doorvoerhaven, de industrialisering in Polen, en de groeiende vraag in de bouw en verpakkingssector in het zuiden van Europa.

Zie de top partners en top rapporteurs voor de volledige landenverdeling.

3. Uiteenlopende volatiliteit en de impact van de prijschokken van 2022

Het glashandelspatroon vertoont aanzienlijke verschillen in volatiliteit tussen leveranciers en afnemers. Daarnaast vormt 2022 een duidelijk kantelpunt: meerdere landen laten dat jaar abnormale prijsverschuivingen zien, vermoedelijk als gevolg van energieprijsschokken en/of verstoorde toeleveringsketens.

3.1 Importvolatiliteit is hoger en meer geconcentreerd

De variatiecoëfficiënt (CV) van de import vertoont een brede spreiding. Zwitserland (CV = 0,04) en het Verenigd Koninkrijk (0,16) zijn stabiele leveranciers, terwijl Rusland (0,71), Egypte (0,37) en Oekraïne (0,32) aanzienlijk grilliger zijn. De volatiliteitsdata bevestigt dat de EU bij haar verre leveranciers meer risico op schommelingen loopt, terwijl dichterbij gelegen partners stabieler zijn.

3.2 Export is stabieler, met uitzondering van conflictregio's

De exportstromen zijn over het algemeen veel stabieler. Het Verenigd Koninkrijk (CV = 0,09), Zwitserland (0,06) en de VS (0,09) zijn zeer voorspelbare afnemers. De uitzonderingen zijn Rusland (0,51) en Oekraïne (0,51) — beide sterk beïnvloed door de geopolitieke situatie na 2022.

3.3 Prijschokken concentreren zich in 2022

De analyse van schokken identificeert drie opvallende prijsanomalieën, alle gecentreerd rond 2022:

Deze schokken vallen samen met de energiecrisis van 2022, die de glassector bijzonder hard trof vanwege het hoge energieverbruik van glasovens. De prijsstijging van glasvezel (CN 7019) in de import — van €1.750/t (2021) naar €2.197/t (2022), een stijging van 25,5% — illustreert de doorwerking van hogere energiekosten in de productieketen.

3.4 Netto-importafhankelijkheid normaliseert

De netto-importafhankelijkheid van de EU in glas verschuif van −10,6% (2015) naar −0,6% (2025), een verandering van 94,6%. Negatieve waarden duiden op een netto-exportpositie; de waarde van 2025 ligt dicht bij nul, wat betekent dat de EU bijna in evenwicht is. De handelsintensiteit steeg van 24,7% naar 33,1%, wat aangeeft dat glas in toenemende mate een handelsgedreven product is geworden.

Productsegmenten: Containers en glasvezel domineren

De productverdeling toont dat twee segmenten het handelsbeeld domineren.

Aan de importzijde:

Opvallend is de sterke groei van de import van veiligheidsglas (CN 7007): het volume steeg van 422 kt naar 672 kt, de waarde van €822 mln naar €1.299 mrd. De gemiddelde importprijs van veiligheidsglas bleef daarbij relatief stabiel rond €1.933/t, wat wijst op volumegedreven groei eerder dan prijseffecten.

De import van spiegels (CN 7009) vertoont de sterkste prijsstijging: van €5.271/t in 2015 naar €5.398/t in 2025, met een piek van €6.232/t in 2022. De import van glasvezels (CN 7019) is in volume gestabiliseerd rond 800–900 kt, maar de waarde fluctueert sterk met de energieprijzen.

Aan de exportzijde:

De export van huishoudelijk glaswerk (CN 7013) vertoont een opmerkelijk patroon: het volume daalde met 43% (van 372 kt naar 213 kt), maar de waarde daalde slechts met 6% (van €1.40 mrd naar €1.32 mrd). De gemiddelde exportprijs steeg daarmee van €3.775/t naar €6.196/t — een stijging van 64%. Dit bevestigt het beeld van een EU-sector die zich in dit segment verschuift naar premium en handgemaakt glaswerk.

Conclusie

De Europese glasmarkt onderging tussen 2015 en 2025 een structurele transformatie. Het handelsoverschot verdampte vrijwel volledig, gedreven door een importstijging die de exportgroei ver overtrof. China werd de dominante leverancier, met meer dan een verdubbeling van zijn export naar de EU — een ontwikkeling die de concentratie van de importaanzienlijk vergrootte. Tegelijkertijd positioneerde de EU zich in toenemende mate als producent van hoogwaardig glas: de gemiddelde exportprijs ligt structureel 50% hoger dan de importprijs, en het volume in gespecialiseerde segmenten als huishoudelijk glaswerk daalt terwijl de waarde stijgt. De schokken van 2022 — energieprijzen, geopolitieke spanningen — lieten duidelijke sporen na in de prijsvorming, maar verstoorden de handelsstromen minder dan verwacht. De EU blijft een grote speler in de wereldwijde glashandel, maar haar rol verschuift van volumeproducent naar nichespeler in een markt die steeds meer wordt gevormde door goedkope import uit opkomende economieën.