Rozwój rynku: Zabawki i sprzęt sportowy (CN 95) — 2015–2025

Wprowadzenie

Handel zagraniczny Unii Europejskiej produktami objętymi działem 95 Nomenklatury Scalonej („Zabawki, gry i przybory sportowe; ich części i akcesoria”) przeszedł w latach 2015–2025 głęboką transformację. Wartość zarówno eksportu, jak i importu wzrosła o blisko połowę, jednak struktura wymiany, kierunki geograficzne i znaczenie poszczególnych segmentów produktowych uległy istotnym przetasowaniom. W niniejszym raporcie analizujemy te zmiany, opierając się wyłącznie na danych z dashboardu handlowego, i wskazujemy główne dynamiki, jakie ukształtowały ten rynek.

Silny wzrost obrotów przy pogłębiającym się deficycie handlowym

Wartość handlu rośnie szybciej niż wolumen, co wskazuje na wzrost cen i przesunięcie w kierunku droższych produktów

W całym dziesięcioleciu eksport UE wzrósł z 5,84 mld EUR do 8,59 mld EUR (+47,2%), podczas gdy wolumen zwiększył się jedynie o 8,2%, z 418,2 tys. ton do 452,7 tys. ton. Jednostkowa cena eksportowa podskoczyła z 13 964 EUR/t do 18 985 EUR/t (+36,0%). Po stronie importu wartość zwiększyła się z 14,53 mld EUR do 21,40 mld EUR (+47,3%), przy wzroście wolumenu o 53,9% (z 1,50 mln ton do 2,31 mln ton) i spadku średniej ceny o 4,3% (z 9 685 EUR/t do 9 265 EUR/t). Dane te pokazują, że unijny eksport staje się coraz bardziej wartościowy w przeliczeniu na tonę – prawdopodobnie przesuwa się w stronę droższego sprzętu i marek premium – podczas gdy import, choć drożejący w niektórych kategoriach, jest ciągnięty przez tańszy wolumen towarów masowych, zwłaszcza z Chin. Źródło: przegląd handlu.

Deficyt handlowy UE zwiększa się o blisko połowę, napędzany przede wszystkim importem z Chin

Ujemne saldo wymiany powiększyło się z −8,69 mld EUR w 2015 r. do −12,80 mld EUR w 2025 r. (+47,3% pogorszenia). Za ten stan odpowiada struktura importu – Chiny, główny dostawca, zwiększyły swoją wartość importową z 10,43 mld EUR do 15,96 mld EUR (+53,1%), utrzymując dominację. Koncentracja dostawców po stronie importu pozostała bardzo wysoka: indeks Herfindahla-Hirschmana (HHI) wzrósł z 5 280 do 5 686 (+7,7%), co w dużej mierze odzwierciedla rosnący udział Chin. Z kolei eksport UE jest wyraźnie mniej skoncentrowany – HHI oscyluje wokół 1 000 – i rozkłada się na wiele rynków. Dane o koncentracji.

Przebudowa kierunków handlu: od dominacji Chin do dywersyfikacji dostaw i ekspansji eksportowej

Import z Chin dominuje, ale rola Wietnamu i Indii rośnie w szybkim tempie

Mimo utrzymującej się supremacji Chin, zmiany w łańcuchach dostaw są widoczne. Import z Wietnamu eksplodował z 132 mln EUR do 792 mln EUR (+500,3%), a z Indii wzrósł ze 56 mln EUR do 132 mln EUR (+133,1%). Jednocześnie Zjednoczone Królestwo, drugi niegdyś dostawca, odnotowało spadek wartości importu o 60,1% (z 1,44 mld EUR do 0,57 mld EUR), co jest efektem brexitu – gwałtowny regres nastąpił w 2021 r., gdy wartość spadła z 1,68 mld EUR (2020) do 0,52 mld EUR (2021). Wart odnotowania jest też wzrost importu ze Stanów Zjednoczonych (+24,8%) i Tajlandii (+58,6%). Dane o głównych partnerach importowych.

Eksport UE korzysta na popycie z USA i Szwajcarii, natomiast traci rynek rosyjski

Po stronie eksportu najważniejszym odbiorcą pozostało Zjednoczone Królestwo (1,99 mld EUR w 2025 r., +39,5%), jednak jego dynamika była niższa niż rynków pozaeuropejskich. Eksport do USA wzrósł z 0,72 mld EUR do 1,30 mld EUR (+80,0%), a do Szwajcarii z 0,57 mld EUR do 0,99 mld EUR (+74,7%). Katastrofalnie zachował się kierunek rosyjski: w 2022 r. wartość eksportu runęła z 0,53 mld EUR (2021) do 0,19 mld EUR, by w 2025 r. osiągnąć 0,12 mld EUR (−67,8% w całym okresie). To bezpośredni skutek sankcji nałożonych po agresji na Ukrainę. Eksport do Chin pozostał w zasadzie stabilny (+5,9%), natomiast Australia zanotowała spadek o 20,1%. Dane o głównych partnerach eksportowych.

Wewnątrzunijne centra handlowe: Holandia i Polska zyskują na znaczeniu

Wśród państw członkowskich dominują huby logistyczne i produkcyjne. Największym importerem była Holandia – wartość jej importu wzrosła z 3,87 mld EUR do 6,01 mld EUR (+55,2%), co w znacznej mierze odzwierciedla efekt tranzytu. Bardzo dynamicznie rozwijał się import Polski – z 0,40 mld EUR do 1,18 mld EUR (+196,6%). Również Hiszpania (+89,1%) i Francja (+54,8%) zwiększyły zakupy. Po stronie eksportu ponownie przodują Niemcy (1,31 mld EUR) i Holandia (1,10 mld EUR, +81,2%), a Polska odnotowała wzrost o 107,5% (do 0,46 mld EUR). Specjalizacja w produkcji dóbr działu 95 najsilniej zaznacza się na Malcie (RSCA 0,75), w Czechach (0,46) oraz w Grecji (0,37); Holandia (0,19) i Polska (0,17) również mają dodatni wskaźnik specjalizacji, co potwierdza ich rosnącą rolę w sektorze. Dane o głównych reporterach i specjalizacji.

Segmenty produktowe: gry wideo i sprzęt sportowy liderami wzrostu, ale źródłem zmienności

Gry wideo (9504) – największy i najbardziej zmienny segment importu

Segment konsol i urządzeń do gier wideo (CN 9504) odpowiada za nieproporcjonalnie dużą część wahań w całym handlu. Wartość importu wzrosła z 4,25 mld EUR (2015) do 6,61 mld EUR (2025), ale po drodze zanotowała skokowy wzrost do 8,63 mld EUR w 2023 r., po czym gwałtownie spadła do 5,17 mld EUR w 2024 r., by znów odbić. Jednostkowa cena importowa potrafiła zmieniać się z 26 524 EUR/t w 2025 r. do 41 730 EUR/t w 2023 r. Towarzyszyły temu szoki cenowe: w 2022 r. doszło do bezprecedensowego wzrostu ceny importowej z Chin o 44,5% względem poziomu bazowego (przy niezwykle wysokim wskaźniku anomalii 14,6). Eksport gier wideo urósł z 1,21 mld EUR do 2,24 mld EUR (+84,9%), przy czym wzrost ten napędzany był głównie wzrostem cen jednostkowych (z 23,4 tys. EUR/t do 42,9 tys. EUR/t). Porównanie segmentów produktowych i szoki cenowe.

Sprzęt sportowy (9506) i zabawki (9503) – stabilny wzrost przy rosnących cenach jednostkowych

Import artykułów sportowych (9506) zwiększył wartość z 3,29 mld EUR do 5,19 mld EUR (+57,8%), a eksport z 1,68 mld EUR do 2,58 mld EUR (+53,6%). Ceny jednostkowe w imporcie pozostawały relatywnie stabilne (4 859–6 465 EUR/t), natomiast w eksporcie rosły z 10 531 EUR/t do 12 677 EUR/t. Zabawki (9503) to drugi co do wielkości segment: import wzrósł z 5,59 mld EUR do 7,33 mld EUR (+31,1%), eksport z 2,10 mld EUR do 2,71 mld EUR (+29,0%). Średnia cena importowa zabawek wahała się od 8 637 EUR/t do 11 488 EUR/t, co odzwierciedla zmienność kosztów i kursów walut. W obu przypadkach dynamika wolumenu była dodatnia, ale ponownie wzrost wartości eksportu przewyższał wzrost wolumenu, co świadczy o przesuwaniu się unijnego eksportu w stronę droższych produktów.

Eksport wyposażenia parków rozrywki (9508) dynamicznie rośnie

Mały objętościowo, ale wyraźnie rosnący segment wyposażenia parków rozrywki i wędrownych cyrków (9508) odnotował wzrost wartości eksportu z 0,40 mld EUR do 0,72 mld EUR (+80,0%), przy wzroście ilości z 30,3 tys. ton do 34,3 tys. ton i wyraźnym podniesieniu ceny jednostkowej z 13 205 EUR/t do 21 010 EUR/t. Import w tym segmencie także się podwoił – z 71,8 mln EUR do 145,9 mln EUR. To sugeruje rosnące inwestycje w infrastrukturę rozrywkową na całym świecie, na których korzystają europejscy producenci.

Podsumowanie

Handel UE produktami działu 95 w latach 2015–2025 charakteryzował się szybkim wzrostem wartości, napędzanym zarówno rosnącym popytem, jak i inflacją cen jednostkowych w eksporcie. Deficyt handlowy pozostał głęboki i pogłębił się głównie za sprawą dominującego importu z Chin, choć dywersyfikacja dostaw na korzyść Wietnamu i Indii powoli postępuje. Po stronie eksportu doszło do wyraźnego zwrotu ku rynkom rozwiniętym (USA, Szwajcaria) przy jednoczesnym załamaniu sprzedaży do Rosji. Wewnątrz Unii wyłoniły się wyraźne centra – Holandia jako brama importowa, Niemcy i Polska jako ważni eksporterzy. Na poziomie produktowym największe wahania generował segment gier wideo, podczas gdy sprzęt sportowy, zabawki i wyposażenie parków rozrywki rosły stabilniej, potwierdzając, że unijny sektor „zabawek i sportu” pozostaje jednym z filarów handlu detalicznego i rekreacyjnego w relacjach z krajami trzecimi.