Rozwój rynku: Drewno i wyroby z drewna (CN 44) — 2015–2025

Wprowadzenie

Dział 44 Nomenklatury Scalonej obejmuje drewno surowe, przetarte, wyroby z drewna oraz węgiel drzewny. W latach 2015–2025 unijny handel tymi towarami z krajami spoza UE charakteryzował się wyraźnym wzrostem wartości przy jednoczesnym spadku wolumenu – szczególnie po stronie importu – oraz rosnącą nadwyżką handlową (z 6,03 mld EUR do 9,09 mld EUR, +50,8%) Ogólny przegląd. Poniższa analiza opiera się wyłącznie na danych zaczerpniętych z dashboardu TradeDashboard.

1. Wzrost wartości wymiany przy kurczącym się wolumenie

Wartość unijnego eksportu wzrosła o 30,6%, podczas gdy jego masa fizyczna zmniejszyła się o 6,5%.

Średnie ceny jednostkowe wzrosły w obu kierunkach, szczególnie po 2021 roku.

Po osiągnięciu rekordowych poziomów w latach 2021–2022 (eksport: 25,27 mld EUR i 47,03 mln ton; import: 15,87 mld EUR i 40,57 mln ton) handel uległ korekcie ilościowej, ale ceny pozostały wysokie. Średnia cena eksportowa drewna i wyrobów z drewna zwiększyła się z 457 EUR/t do 639 EUR/t (+39,7%), a cena importowa z 250 EUR/t do 471 EUR/t (+88,9%) Ogólny przegląd. Oznacza to, że za wzrostem wartości stała przede wszystkim presja inflacyjna, a nie rosnąca masa towarowa.

2. Geopolityczne zerwanie łańcuchów dostaw i reorientacja geograficzna

Import z Rosji i Białorusi praktycznie zniknął po 2022 roku.

W 2021 r. Rosja dostarczyła do UE drewno i wyroby o wartości 3,16 mld EUR, a w 2025 r. już tylko 0,20 mln EUR (–100,0%). Białoruś spadła z 1,37 mld EUR do 11 tys. EUR. Wolumeny odpowiadające tym wartościom skurczyły się z 13,6 mln ton (Rosja) i 7,9 mln ton (Białoruś) do śladowych ilości Główni partnerzy. Jednocześnie średnia cena jednostkowa surowca z Rosji wzrosła ze 199 EUR/t w okresie bazowym do 894 EUR/t w latach 2023–2025, co odzwierciedla gwałtowny szok podażowy Szoki podażowe.

Zastępującymi dostawcami stały się Ukraina, Norwegia i Stany Zjednoczone.

W efekcie wskaźnik koncentracji importu HHI wzrósł umiarkowanie z 852 do 943 (+10,6%), co świadczy o większym uzależnieniu od węższej grupy alternatywnych źródeł Koncentracja handlu.

Eksport do USA zwiększył się o 172,6%, a dostawy do Chin charakteryzowały się dużą zmiennością.

Eksport do Chin, choć w wartościach wzrósł, podlegał gwałtownym wahaniom – osiągnął 3,14 mld EUR w 2021 r., po czym spadł do 1,33 mld EUR. W ujęciu ilościowym dostawy skurczyły się z rekordowych 16,3 mln ton (2021) do 4,0 mln ton (2025), czemu w 2022 r. towarzyszył skok ceny o 55,4% Szoki cenowe.

3. Struktura towarowa – od surowca do wyrobów przetworzonych

Tarcica (CN 4407) i stolarka budowlana (CN 4418) pozostały filarem eksportu.

Wartość eksportu tarcicy wzrosła mimo spadku ilości o 2,7 mln ton; średnia cena podskoczyła z 344 EUR/t do 537 EUR/t.

Eksport nieprzetworzonego drewna (CN 4403) przeżył przejściowy boom w latach 2020–2021, po czym gwałtownie się skurczył.

Wolumen wywozu surowego drewna zwiększył się z 3,9 mln ton (2015) do 16,2 mln ton w 2021 r., generując wartość 2,32 mld EUR. Do 2025 r. dostawy spadły do 4,8 mln ton i 1,03 mld EUR. Ta zmienność wskazuje na okresowe uwolnienie dużej podaży (np. po wiatrołomach) i późniejsze zaostrzenie wewnętrznych ograniczeń eksportowych w UE Segmenty produktowe – eksport.

Import drewna okrągłego i tarcicy drastycznie zmalał; wzrosło znaczenie drewna opałowego.

Spadek wolumenu importu tarcicy o 62% i drewna surowego o 58% jest bezpośrednim skutkiem utraty rosyjskich i białoruskich dostaw. Import drewna opałowego utrzymał się wolumenowo, a jego wartość wzrosła, napędzana wyższymi cenami energii.

Specjalizacja w handlu drewnem koncentruje się w krajach bałtyckich i nordyckich.

W 2025 r. najwyższymi wskaźnikami RSCA odznaczały się Łotwa (0,86), Estonia (0,84) oraz Finlandia (0,61). Łotwa zwiększyła wartość swojego eksportu o 82,9%, do 1,24 mld EUR Specjalizacja. Wśród importerów największy przyrost zanotowały Holandia (+53,3%, do 1,37 mld EUR) i Francja (+46,3%, do 1,11 mld EUR), podczas gdy Niemcy odnotowały spadek importu o 20,5% Najwięksi raporterzy.

Podsumowanie

W latach 2015–2025 handel unijny działem 44 przeszedł głęboką transformację. Wartość obrotów rosła głównie dzięki wzrostowi cen, podczas gdy wolumen – szczególnie importu – wyraźnie się skurczył. Kluczowym wydarzeniem było załamanie importu z Rosji i Białorusi wskutek sankcji, co wymusiło reorientację na Ukrainę, Norwegię i USA. Po stronie eksportu dominują produkty przetworzone (tarcica, wyroby stolarskie), a handel surowcem – zarówno w imporcie, jak i eksporcie – charakteryzował się dużą zmiennością i trendem spadkowym. Koncentracja aktywności eksportowej w krajach bałtyckich i skandynawskich potwierdza ich specjalizację w przetwórstwie drewna. Rynek pozostaje odporniejszy na pojedyncze źródła dostaw, lecz wciąż wrażliwy na wahania cen i wstrząsy geopolityczne.